به گزارش خودرونامه به نقل از ایسنا، امیرحسن کاکایی با انتقاد از سیاستهای فعلی برقیسازی و واردات خودروهای برقی، تأکید کرده است که توسعه این خودروها بدون توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر، زیرساخت شارژ، خدمات پس از فروش و بازیافت باتری، نمیتواند به اهداف موردنظر منجر شود.
به گفته این کارشناس، اگر برق خودروهای برقی با سوختهایی مانند مازوت تولید شود و همزمان تلفات شبکه انتقال و توزیع نیز بالا باشد، بخشی از آلودگی عملاً از خودرو به نیروگاه منتقل خواهد شد.
کاکایی همچنین معتقد است تجربه کشورهای پیشرو نشان میدهد برقیسازی یک پروژه کوتاهمدت و دستوری نیست و به سرمایهگذاری بلندمدت، مشوقهای اقتصادی، زیرساخت شارژ و تفاوت معنادار میان هزینه استفاده از برق و سوختهای فسیلی نیاز دارد.
برقیسازی برای چه کسی؟
یکی از چالشهای مطرحشده، قیمت بالای خودروهای برقی وارداتی در بازار ایران است. در شرایطی که خرید این خودروها به سرمایه اولیه بالایی نیاز دارد و زیرساخت شارژ و خدمات پس از فروش نیز هنوز گسترده نیست، این پرسش مطرح میشود که آیا سیاست فعلی برقیسازی میتواند به تغییر الگوی مصرف در مقیاس عمومی منجر شود یا صرفاً بازار محدودی برای خودروهای گرانقیمت ایجاد خواهد کرد.
از سوی دیگر، ساختار یارانهای انرژی نیز یکی از موانع تغییر رفتار مصرفکننده عنوان شده است. زمانی که بنزین با یارانه قابلتوجه عرضه میشود، انگیزه اقتصادی برای پرداخت هزینه بالاتر خرید یک خودروی برقی و پذیرش ریسکهای مربوط به شارژ و باتری کاهش پیدا میکند.
تکرار یک تجربه قدیمی؟
این کارشناس صنعت خودرو، وضعیت فعلی را با تجربه توسعه خودروهای دوگانهسوز در دهه ۸۰ مقایسه کرده و معتقد است اجرای یک سیاست فناورانه بدون آمادهسازی زنجیره کامل آن میتواند هزینههای سنگینی ایجاد کند.
در این نگاه، مسئله فقط انتخاب میان خودروی بنزینی و برقی نیست؛ بلکه باید کل زنجیره از تولید برق و شبکه انتقال گرفته تا شارژ، خودرو، باتری، خدمات پس از فروش و بازیافت در نظر گرفته شود.
در نهایت، کاکایی تأکید دارد که کاهش آلودگی و مصرف سوخت نیازمند یک سیاست یکپارچه حملونقل است؛ از توسعه مترو و اتوبوسهای پاک گرفته تا اصلاح زیرساخت انرژی و افزایش سهم نیروگاههای تجدیدپذیر.
به این ترتیب، پرسش اصلی درباره برقیسازی در ایران فقط این نیست که چند خودروی برقی وارد یا تولید میشود؛ بلکه این است که برق آنها از کجا میآید و آیا زیرساخت کشور برای این تغییر آماده است؟