به گزارش خودرونامه به نقل از ایسنا، احمد طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، گفت طی حدود یک سال گذشته فرایند نظارت بر آلایندگی خودروهای تولید داخل تغییر کرده است. به گفته او، در گذشته تنها نمونه‌هایی از خودروهای تولیدی مورد آزمایش قرار می‌گرفتند، اما اکنون آزمون انتهای خط تولید در دو خودروساز اصلی کشور در دستور کار قرار گرفته است.
بر اساس این فرایند، خودرو پیش از خروج از کارخانه از نظر آلایندگی بررسی می‌شود و اگر در آزمون «درجا» بیش از حد مجاز آلایندگی داشته باشد، باید به خط تولید بازگردد و پس از رفع نقص و تأیید مجدد، اجازه عرضه پیدا کند.
در کنار کنترل خودرو در کارخانه، سازمان محیط زیست طرح شناسه‌دار کردن کاتالیست‌ها را نیز در تمامی خودروسازی‌های فعال کشور اجرا کرده است. بر این اساس، کاتالیست‌های مورد استفاده در خودروهای تولیدی دارای شناسه واحد هستند و در صورت مشاهده آلایندگی غیرمجاز، امکان ردیابی قطعه مورد استفاده در خودرو وجود خواهد داشت.
این اقدام مستقیماً به یکی از روش‌های دور زدن معاینه فنی، یعنی «کاتالیست اجاره‌ای»، مرتبط است. در این روش، کاتالیست سالم برای مدت کوتاهی روی خودروی آلاینده نصب می‌شود تا خودرو در آزمون معاینه فنی تأیید شود و پس از آن قطعه از خودرو خارج می‌شود.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم، قیمت بالای کاتالیست را یکی از عوامل شکل‌گیری این تخلف دانسته و گفته است برخورد صرف با مراکز اجاره‌دهنده کاتالیست کافی نیست. به همین دلیل، ایجاد چرخه بازیافت کاتالیست نیز در دستور کار قرار گرفته تا فلزات گران‌بهای موجود در کاتالیست‌های مستعمل بازیابی و در صورت توجیه اقتصادی، برای تولید مجدد قطعات استفاده شود.
در صورت اجرای این چرخه، کاهش هزینه تأمین و تعویض کاتالیست می‌تواند بخشی از انگیزه اقتصادی استفاده از «کاتالیست اجاره‌ای» را از بین ببرد. در این صورت، کنترل آلایندگی از یک بازرسی مقطعی در معاینه فنی، به زنجیره‌ای از کنترل تولید، ردیابی قطعه و مدیریت هزینه نگهداری خودرو تبدیل خواهد شد.
