بازدید رئیس‌جمهور از سایپا، آن‌هم در شرایط کنونی، بیش از آنکه پاسخی به مسائل صنعت خودرو باشد، پرسش‌هایی تازه ایجاد کرده است.
به گزارش خودرونامه، رئیس‌جمهور صبح پنجشنبه گذشته، در میانه جنگ و مسائل اقتصادی دیگر کشور، به سایپا رفت، از خطوط تولید آن بازدید کرد، با مدیران و مهندسانش سخن گفت و بر ضرورت استفاده از فناوری روز، توسعه موتورهای کم‌مصرف و ارتقای کیفیت خودروها تأکید کرد.
اما شاید مهم‌ترین پرسش درباره این بازدید، نه سخنان پزشکیان، بلکه اصل حضور او در سایپا باشد.
چرا رئیس‌جمهور در میانه این همه بحران اقتصادی و صنعتی، سایپا را برای بازدید انتخاب کرد؟ این انتخاب بر اساس چه اولویتی صورت گرفته و چه پیامی به فعالان اقتصادی و بنگاه‌های صنعتی منتقل می‌کند؟
حضور عالی‌ترین مقام اجرایی کشور در یک بنگاه صنعتی، به آن مجموعه اعتبار و توجه رسانه‌ای ویژه می‌دهد. به همین دلیل، انتخاب محل بازدید نیز باید قابل توضیح باشد.
در اطراف تهران، شهرک‌های صنعتی متعددی وجود دارند که بنگاه‌های کوچک و متوسط آنها با کمبود نقدینگی، ناترازی انرژی و دشواری تأمین مواد اولیه دست‌وپنجه نرم می‌کنند. چرا رئیس‌جمهور به یکی از این مجموعه‌ها نمی‌رود؟
چرا یکی از معادن کشور، یک مجتمع پتروشیمی یا فولادسازان جنگ‌زده در دستور کار قرار نمی‌گیرند؟ مگر مسائل این صنایع، از تأمین انرژی و سرمایه‌گذاری گرفته تا صادرات و ارزآوری، کم‌اهمیت‌تر از مسائل خودروسازی است؟
پرسش این است که چرا در این مقطع، از میان این همه بنگاه و مسئله صنعتی، سایپا انتخاب شده است.
چه کسانی این بازدید را پیشنهاد داده‌اند؟ مشاوران اقتصادی، وزارت صنعت، معدن و تجارت یا مدیران خودروسازی؟ و مهم‌تر اینکه چه مسئله مشخصی قرار بوده با این بازدید حل شود؟
اگر هدف، بررسی وضعیت صنعت خودرو بوده، چرا بازدید به یک بنگاه محدود شد؟ چرا ایران‌خودرو که مدیریت آن به بخش خصوصی واگذار شده، انتخاب نشد؟ مقایسه وضعیت دو خودروساز بزرگ کشور می‌توانست موضوع مهمی برای بررسی رئیس‌جمهور باشد.
بازدید رئیس‌جمهور برای هر بنگاهی یک امتیاز ارتباطی و تبلیغاتی است. تصاویر حضور او در خط تولید، گفت‌وگو با مدیران و اعلام حمایت دولت، به بخشی از اعتبار رسانه‌ای آن بنگاه تبدیل می‌شود.
پرسش این است که آیا بنگاه‌های خصوصی، شرکت‌های کوچک و متوسط و تولیدکنندگان کمتر شناخته‌شده نیز فرصت برابری برای جلب چنین توجهی دارند؟
اهمیت این پرسش‌ها زمانی بیشتر می‌شود که وضعیت خود سایپا را در نظر بگیریم؛ بنگاهی گرفتار زیان انباشته سنگین و مشکلات ساختاری که آینده خصوصی‌سازی آن همچنان با ابهام روبه‌روست.
در چنین شرایطی انتظار می‌رفت رئیس‌جمهور در کنار توصیه به توسعه موتورهای کم‌مصرف، درباره آینده مالکیت و مدیریت سایپا نیز سخن بگوید.
دولت برای خصوصی‌سازی سایپا چه برنامه‌ای دارد؟ قرار است مدیریت این شرکت به بخش خصوصی واگذار شود؟ چه زمانی و با چه سازوکاری؟
در گزارش رسمی این بازدید، پاسخی روشن به این پرسش‌ها دیده نمی‌شود.
پزشکیان از حمایت دولت برای توسعه صنعت خودرو سخن گفته است، اما معلوم نیست این حمایت چه تفاوتی با حمایت‌های گذشته خواهد داشت. آیا دولت می‌خواهد شرایط رقابت و اصلاح ساختار را فراهم کند یا مشکلات ساختاری را به آینده موکول کند؟
حضور رئیس‌جمهور در یک بنگاه صنعتی زمانی ارزش اقتصادی و مدیریتی دارد که مسئله‌ای را روشن کند، تصمیمی را به دنبال داشته باشد یا گرهی از فعالیت آن بنگاه بگشاید.
در کشوری که بنگاه‌های صنعتی با بحران‌های متعدد روبه‌رو هستند، وقت رئیس‌جمهور و توجهی که حضور او ایجاد می‌کند، منابعی عمومی و محدودند و تخصیص آنها باید تابع اولویت‌های روشن باشد.
بازدید از سایپا ممکن است دلایل موجهی داشته باشد، اما این دلایل باید برای افکار عمومی توضیح داده شوند. باید روشن باشد چرا این کارخانه انتخاب شده و قرار است پس از بازدید چه اتفاقی رخ دهد.
شاید لازم باشد پیش از هر بازدید صنعتی رئیس‌جمهور یک پرسش ساده مطرح شود: چرا این بنگاه؟
و پس از بازدید نیز پرسشی مهم‌تر: چه چیزی قرار است تغییر کند؟
تا زمانی که پاسخ این دو پرسش روشن نباشد، بازدیدهای صنعتی رئیس‌جمهور در معرض این برداشت قرار می‌گیرند که بیش از سیاست‌گذاری اقتصادی، فرصتی برای دیده‌شدن بنگاه‌های منتخب‌اند.
