خودرونامه: در حالی که گروه خودروسازی سایپا همچنان با چالشهایی نظیر زیان انباشته، بهرهوری پایین، محدودیتهای سرمایهگذاری و فشارهای ناشی از سیاستگذاریهای دولتی مواجه است، کارشناسان و فعالان صنعت خودرو سناریوهای مختلفی را برای اصلاح ساختار و بهبود عملکرد این خودروساز مطرح میکنند. بررسیها نشان میدهد دستکم ۱۰ راهکار اصلی برای خروج سایپا از شرایط کنونی و بازگشت به مسیر توسعه قابل تصور است.
به گزارش خودرونامه، یکی از مهمترین پیشنهادها، ادغام سایپا با ایرانخودرو و تشکیل یک گروه بزرگ خودروسازی مشابه نمونههای موفق جهانی مانند اتحاد پژو-سیتروئن، رنو-نیسان و کیا-هیوندای است. حامیان این ایده معتقدند تجمیع ظرفیتها میتواند به کاهش هزینهها، افزایش مقیاس تولید و ارتقای توان رقابتی صنعت خودرو کشور منجر شود.
در کنار این سناریو، واگذاری مالکیت سایپا به بخش خصوصی نیز از گزینههای مطرح به شمار میرود. بر این اساس، شرکتهایی مانند کرمانموتور، گروه انتخاب، کاله یا کنسرسیومی متشکل از این مجموعهها میتوانند با ورود به ساختار سهامداری، زمینه تحول مدیریتی و جذب سرمایه را فراهم کنند. برخی کارشناسان نیز به جای انتقال مالکیت، واگذاری مدیریت شرکت را پیشنهاد میکنند؛ مدلی که به اعتقاد آنان میتواند با حفظ ساختار سهامداری فعلی، مدیریت حرفهای و چابکتری را بر مجموعه حاکم کند.
تغییر مدیران فعلی و استفاده از مدیران جدید با رویکردهای نوین نیز از دیگر گزینههای مطرح شده است. موافقان این دیدگاه بر این باورند که بخشی از مشکلات فعلی ناشی از شیوههای مدیریتی گذشته بوده و حضور مدیران تازهنفس میتواند زمینهساز اصلاحات عملیاتی و ساختاری شود.
از سوی دیگر، جذب شریک خارجی و واگذاری بخشی از سهام یا مدیریت به خودروسازان بینالمللی نیز به عنوان یکی از راهکارهای تحول در سایپا مطرح است. با توجه به شرایط فعلی، کارشناسان معتقدند امکان همکاری با خودروسازان چینی بیش از سایر گزینهها وجود دارد و این همکاری میتواند به انتقال فناوری، توسعه محصولات جدید و افزایش کیفیت تولید منجر شود.
حرکت به سمت تولید خودروهای تمام برقی نیز از جمله پیشنهادهایی است که در سالهای اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس این دیدگاه، سایپا میتواند ابتدا بخشی از تولیدات خود را به خودروهای برقی اختصاص داده و سپس طی یک برنامه پنجساله، سبد محصولات خود را به طور کامل به سمت فناوریهای پاک و برقیسازی سوق دهد.
برخی تحلیلگران همچنین بر ضرورت بازنگری در سبد محصولات و تقسیم مأموریت میان شرکتهای زیرمجموعه تأکید دارند. بر این اساس، پارسخودرو میتواند به تولید خودروهای لوکس، سایپا کاشان به تولید محصولات نیمهلوکس و سایت جاده مخصوص به تولید خودروهای اقتصادی اختصاص یابد تا از همپوشانی و رقابت داخلی جلوگیری شود.
در میان سناریوهای ساختاری، اعلام ورشکستگی و اجرای برنامه بازسازی با حمایت دولت نیز مطرح شده است. در این مدل، شرکت پس از ساماندهی بدهیها، اصلاح ساختار مدیریتی و بازآرایی منابع انسانی، فعالیت خود را در قالبی جدید ادامه خواهد داد. همچنین واگذاری سایپا به مجموعههایی نظیر شستا و سایر نهادهای اقتصادی خارج از وزارت صمت در قالب رد دیون، از دیگر گزینههایی است که در محافل کارشناسی مورد بحث قرار میگیرد.
در نهایت، برخی صاحبنظران معتقدند واگذاری مالکیت و مدیریت سایپا به کنسرسیومی از قطعهسازان داخلی میتواند راهکاری مؤثر برای افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و تقویت زنجیره تأمین باشد؛ چراکه قطعهسازان به عنوان شرکای اصلی صنعت خودرو، شناخت دقیقی از نیازها و ظرفیتهای این بخش دارند.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که موفقیت هر یک از این سناریوها در گرو اراده جدی برای اصلاحات ساختاری، کاهش مداخلات غیرتخصصی، تأمین منابع مالی پایدار و ایجاد فضای رقابتی در صنعت خودرو خواهد بود.
